Αγορά μετοχών και αγορά στοιχείων ενεργητικού κατά το ελληνικό δίκαιο

Η απόκτηση μιας λειτουργούσας επιχείρησης στην Ελλάδα μπορεί να γίνει με αγορά μετοχών ή εταιρικών μεριδίων της εταιρείας που ασκεί την επιχείρηση ή με απόκτηση επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και συμβατικών σχέσεων. Οι νομικές και οικονομικές συνέπειες κάθε δομής εξαρτώνται από τη φύση της επιχείρησης, τη σύνθεση του ενεργητικού και του παθητικού της, την ύπαρξη αδειών και το πόση συνέχεια λειτουργίας απαιτείται.

Με την αγορά μετοχών αλλάζει η κυριότητα των εταιρικών συμμετοχών, ενώ η εταιρεία συνεχίζει κατά κανόνα ως το ίδιο νομικό πρόσωπο. Τα συμβατικά της δικαιώματα, οι οφειλές, οι εργασιακές σχέσεις και οι διοικητικές άδειες παραμένουν συνήθως σε αυτήν, με την επιφύλαξη συμβατικών ρητρών ή νόμιμων απαιτήσεων για αλλαγή ελέγχου. Οι παλαιότερες υποχρεώσεις μένουν επομένως στην εταιρεία, και η προστασία του αγοραστή εξαρτάται κυρίως από τον νομικό έλεγχο, τις δηλώσεις και εγγυήσεις, τις ρήτρες αποζημίωσης και άλλες συμφωνίες.

Η αγορά στοιχείων ενεργητικού περιλαμβάνει τη μεταβίβαση συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων ή τμημάτων της επιχείρησης σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν για κάθε κατηγορία. Οι μεταβιβάσεις ακινήτων απαιτούν κατά κανόνα συμβολαιογραφικό έγγραφο και μεταγραφή ή καταχώριση, ενώ η εκχώρηση συμβατικών δικαιωμάτων, η μεταβίβαση διανοητικής ιδιοκτησίας ή η ανάληψη υποχρεώσεων μπορεί να απαιτούν χωριστές διατυπώσεις και συνεργασία τρίτων. Ορισμένες άδειες μεταβιβάζονται μόνο με έγκριση ή απαιτούν από τον αγοραστή να τις αποκτήσει στο δικό του όνομα.

Τα μέρη πρέπει επίσης να εξετάσουν τους αναγκαστικούς κανόνες για τη μεταβίβαση επιχειρήσεων και την προστασία των εργαζομένων. Όταν η συναλλαγή αποτελεί μεταβίβαση οικονομικής μονάδας που διατηρεί την ταυτότητά της, το ΠΔ 178/2002 μπορεί να μεταφέρει στον νέο εργοδότη τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις από τις εργασιακές σχέσεις. Ο χαρακτηρισμός της συναλλαγής ως αγοράς στοιχείων ενεργητικού δεν καθορίζει την εφαρμογή αυτών των διατάξεων.

Χωριστή εξέταση απαιτούν οι φορολογικές υποχρεώσεις, οι φόροι μεταβίβασης, η έμμεση φορολογία και οι νόμιμοι κανόνες για τη διαδοχή ή κατανομή υποχρεώσεων. Ανάλογα με τη φύση της επιχείρησης και τα στοιχεία που μεταβιβάζονται, ο αγοραστής μπορεί να εκτίθεται σε υποχρεώσεις που δεν αποκλείονται απλώς με συμφωνία με τον πωλητή.

Οι εταιρικοί μετασχηματισμοί του ν. 4601/2019 μπορεί να προσφέρουν πρόσθετο τρόπο υλοποίησης εξαγορών ή αναδιοργάνωσης των δραστηριοτήτων, με την επιφύλαξη των εταιρικών διατυπώσεων και των φορολογικών διατάξεων. Η καταλληλότητά τους απαιτεί εξέταση κατά περίπτωση.

Η επιλογή μεταξύ αγοράς μετοχών και αγοράς στοιχείων ενεργητικού πρέπει να βασίζεται στο εύρος της μεταβίβασης που μπορεί νόμιμα να επιτευχθεί, στην κατανομή των παλαιότερων υποχρεώσεων και στις κανονιστικές απαιτήσεις της επιδιωκόμενης δραστηριότητας. Η δομή που επιλέγεται πρέπει να εξυπηρετεί τους εμπορικούς στόχους του αγοραστή χωρίς να αφήνει ανοιχτούς κινδύνους κυριότητας, αδειοδότησης ή συνέχειας.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για συμβουλή σε συγκεκριμένη υπόθεση, επικοινωνήστε μαζί μας.